Drainage Systems of India, Lakes & Multipurpose River Projects (ഇന്ത്യയിലെ നദീവ്യവസ്ഥകൾ, തടാകങ്ങൾ & അണക്കെട്ടുകൾ)
NCERT Standard 9 · Indian & World Geography
ഹിമാലയൻ നദികൾ (സിന്ധു, ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര), ഉപദ്വീപീയ നദികൾ (കിഴക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ടും ഒഴുകുന്നവ), പ്രധാന തടാകങ്ങളും അണക്കെട്ടുകളും.
Key Kerala PSC Study Points
- ഇന്ത്യയിലെ നദീവ്യവസ്ഥയെ ഹിമാലയൻ നദികൾ (വറ്റാത്ത നദികൾ - Perennial), ഉപദ്വീപീയ നദികൾ (മഴയെ ആശ്രയിക്കുന്നവ) എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി തിരിക്കുന്നു.
- സിന്ധു നദീവ്യവസ്ഥ (Indus System): ടിബറ്റിലെ മാനസസരോവർ തടാകത്തിന് സമീപമുള്ള ബൊഖാർ ചു (Bokhar Chu) ഹിമാനിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; ജമ്മു കശ്മീരിലൂടെ ഒഴുകുന്ന സിന്ധുവിന്റെ പ്രധാന പോഷകനദികളാണ് ഝലം, ചിനാബ് (ഏറ്റവും വലിയ പോഷകനദി), രവി, ബിയാസ്, സത്ലജ് (1960-ലെ സിന്ധു നദീജല കരാർ പ്രകാരം കിഴക്കൻ നദികളായ രവി, ബിയാസ്, സത്ലജ് എന്നിവയുടെ പൂർണ്ണ അവകാശം ഇന്ത്യയ്ക്കാണ്).
- ഗംഗാ നദീവ്യവസ്ഥ (2525 കി.മീ — ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ നദി): ഗംഗോത്രി ഹിമാനിയിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഭാഗീരഥിയും സതോപന്ത് ഹിമാനിയിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന അളകനന്ദയും ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ദേവപ്രയാഗിൽ (Devprayag) വെച്ച് സംഗമിച്ച് ഗംഗ എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കുന്നു; ഹരിദ്വാറിൽ വെച്ച് ഗംഗ സമതലത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
- ഗംഗയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പോഷകനദിയായ യമുന (യമുനോത്രി ഹിമാനി) പ്രയാഗ്രാജിൽ (അലഹബാദ്) വെച്ച് ഗംഗയിൽ ചേരുന്നു; ഗംഗയുടെ ഇടതുകര പോഷകനദികളാണ് രാംഗംഗ, ഗോമതി, ഘഘ്ര, ഗണ്ഡക്, കോസി (ബീഹാറിന്റെ ദുഃഖം), വലതുകര പോഷകനദികളാണ് യമുനയും സോണും (Son — അമർകണ്ഠക് പീഠഭൂമിയിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്നു). ബംഗ്ലാദേശിൽ ഗംഗ പത്മ (Padma) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
- ബ്രഹ്മപുത്ര നദീവ്യവസ്ഥ: മാനസസരോവറിന് സമീപമുള്ള ചെമയുംഗ്ദുംഗ് (Chemayungdung) ഹിമാനിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; ടിബറ്റിൽ സാങ്പോ (Tsangpo - ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ) എന്നും അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ ദിഹാങ് (Dihang / Siang) എന്നും ആസാമിൽ ബ്രഹ്മപുത്ര എന്നും ബംഗ്ലാദേശിൽ ജമുന (Jamuna) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീജന്യ ദ്വീപായ മജുലി (Majuli) ആസാമിൽ ബ്രഹ്മപുത്രയിലാണ്.
- കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകി ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്ന പ്രധാന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ (ഡെൽറ്റ രൂപീകരിക്കുന്നവ): മഹാനദി, ഗോദാവരി, കൃഷ്ണ, കാവേരി; മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നാസിക് ജില്ലയിലെ ത്രയംബകേശ്വറിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഗോദാവരി (1465 കി.മീ) ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദിയാണ് (ദക്ഷിണ ഗംഗ / വൃദ്ധ ഗംഗ).
Solved Kerala PSC Practice Questions
Q1. ഇന്ത്യയിലെ നദീവ്യവസ്ഥകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് താഴെ പറയുന്ന പ്രസ്താവനകളിൽ ശരിയായവ തിരഞ്ഞെടുക്കുക (NCERT Class 9 & 11):
Answer: 1, 2, 3 എന്നിവ മാത്രം ശരിയാണ്
ഒന്ന്, രണ്ട്, മൂന്ന് പ്രസ്താവനകൾ ശരിയാണ്. നാലാമത്തെ പ്രസ്താവന തെറ്റാണ്; അമർകണ്ഠക് പീഠഭൂമിയിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ച് വടക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന സോൺ (Son) നദി പട്നയ്ക്ക് സമീപം ഗംഗയിലാണ് നേരിട്ട് ചേരുന്നത് (ഗംഗയുടെ പ്രധാന വലതുകര പോഷകനദിയാണ് സോൺ).
Q2. 1960-ലെ സിന്ധു നദീജല കരാർ (Indus Waters Treaty) പ്രകാരം ഇന്ത്യയ്ക്ക് പൂർണ്ണമായ ജല ഉപയോഗ അവകാശം ലഭിച്ച മൂന്ന് കിഴക്കൻ നദികൾ ഏതെല്ലാമാണ്?
Answer: രവി, ബിയാസ്, സത്ലജ്
1960 സെപ്റ്റംബർ 19-ന് കറാച്ചിയിൽ വെച്ച് ഒപ്പുവെച്ച സിന്ധു നദീജല കരാർ പ്രകാരം കിഴക്കൻ നദികളായ രവി, ബിയാസ്, സത്ലജ് എന്നിവയുടെ പൂർണ്ണ അവകാശം ഇന്ത്യയ്ക്കും പടിഞ്ഞാറൻ നദികളായ സിന്ധു, ഝലം, ചിനാബ് എന്നിവയുടെ ഭൂരിഭാഗം ജലാവകാശം പാകിസ്ഥാനും ലഭിച്ചു.
Q3. ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന അണക്കെട്ടുകളും അവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നദികളും തമ്മിൽ ശരിയായി ചേരുംപടി ചേർക്കുക:
Answer: A-3, B-1, C-2, D-4
തെഹ്രി അണക്കെട്ട് (ഭാഗീരഥി നദി, ഉത്തരാഖണ്ഡ്), ഹിരാക്കുഡ് അണക്കെട്ട് (മഹാനദി, ഒഡീഷ), സർദാർ സരോവർ അണക്കെട്ട് (നർമ്മദ നദി, ഗുജറാത്ത്), നാഗാർജുന സാഗർ (കൃഷ്ണ നദി, തെലങ്കാന-ആന്ധ്ര അതിർത്തി).
Q4. ഉത്തരായനരേഖയെ (Tropic of Cancer) രണ്ടുതവണ മുറിച്ചുകടക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ നദി ഏതാണ്?
Answer: മഹി (Mahi)
മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ച് രാജസ്ഥാൻ, ഗുജറാത്ത് വഴി ഒഴുകി അറബിക്കടലിൽ പതിക്കുന്ന മഹി (Mahi) നദിയാണ് ഉത്തരായനരേഖയെ രണ്ടുതവണ മുറിച്ചുകടക്കുന്നത് (ഭൂമധ്യരേഖയെ രണ്ടുതവണ മുറിച്ചുകടക്കുന്നത് കോംഗോ നദിയും ദക്ഷിണായനരേഖയെ രണ്ടുതവണ മുറിച്ചുകടക്കുന്നത് ലിംപോപ്പോ നദിയുമാണ്).